عبد القادر بن ملوك شاه بداونى
39
منتخب التواريخ ( فارسى )
و ديگران پيوسته و به رياضت و مجاهدت اشتغال نموده به تكميل رسيد و نعمت علم از اكثر مقتدايان روزگار خويش يافت ، خصوصا از ميان شيخ لادن دهلوى و مير سيّد جلال بداؤنى و بعد از وفات مرحوم قايممقام او شده سالها در بداؤن درس و افاده فرمود و خيلى از دانشمندان نامى كه به مرتبهء اشتهار رسيدهاند از دامن او برخاستند و مردم اطراف و اكناف از اقصى ولايات به ملازمت شريفش رسيده به سعادت جاودانى مىرسند و در اواخر حال جذبهاى بر او غالب آمده در مجلس سماع حاضر مىشود و از شدّت غلبهء شوق نعرهء جانگداز و صيحهء دلافروز كشيده اهتزاز مىفرمايد و چند قدم مىرود و بىآنكه وجد و رقص در ميان باشد و معا لا حول فرستاده به مقام خود مراجعت نموده مىايستد و در بىتكلّفى و بىتعيّنى چنان بود كه به روش سلف و خلف از پى ابتياع متاع خانه خواه قليل ، خواه كثير و ساير مصالح ضرورى ما يحتاج اليه پياده به دكان و بازار تشريف مىبرد و برداشته به منزل مىآورد . در ميان راه جماعت طلبه را سبق نيز مىفرمود و هرچند مىگويند كه حاجت تصديع مخدومى نيست ، ما اين خدمت را بهجا مىآريم ، قبول ندارد از صورت خجستهاش فقر و فنا مىبارد و باوجود اجازت تلقين و ارشاد و خطّ خلافت از بزرگواران مقيّد به شيخى و مريدى نيست ، بلكه احتراز تمام از آن وادى دارد به زىّ مشايخ و در لباس اوليا تحت قبا مختفى و محتجب مىماند . فقير زمانىكه شرح صحايف در كلام و تحقيق در اصول فقه به ملازمتش مىخواندم ، باآنكه جمعى از مسترشدان فيّاض و متعلّمان صافى قريحه شريك بودند و اشكالات دقيق مىآوردند ، هرگز نديدم او را كه در افاده و افاضه و حلّ آن ابحاث شريفه و نكات غامضه احتياج به مطالعه افتاده باشد از آنكه جميع نظريّات بديهى او شده و ملكهء قوى حاصل كرده ، مؤيّد من عند الله گشته . حالا در سنّ نود سالگى است ان شاء الله العزيز به عمر طبيعى برسد . شيخ جلال الدين فتوحى مجذوبى بود سالك ، آباى او از ملتان آمده در قنّوج كه شهر قديم مشهور هندوستان است مسكن گرفته بعد از سلوك جذبهاى دريافته و با آن دقيقهاى از دقايق شرع مطهّر نامرعى نمىگذاشت . گاهگاهى كه حال بر او استيلا مىيافت روى را سياه كرده و ريسمان چهارپايى در گردن انداخته در بازارها مىگشت و فريادهاى مصيبتآميز و دردانگيز